Umysł

Umysł lub świadomość − ogół aktywności mózgu, przede wszystkim takich, których posiadania jest się świadomym: spostrzeganie, myślenie, zapamiętywanie, odczuwanie emocji, uczenie się czy regulowanie uwagi. W uniwersum Dziedzictwa, za pomocą umysłu można porozumiewać się w myślach oraz używać magii, czyli manipulować energią.

Opis

Umysł posiadają wszystkie inteligentne rasy Alagaësii, a więc ludzie, elfy, krasnoludy, urgale, smoki czy kotołaki. Są one w stanie (choć nie każdy osobnik to potrafi) świadomie posługiwać się umiejętnościami umysłowymi, opisanymi poniżej.

W przypadku zwierząt umysł ogranicza się raczej do świadomości oraz instynktu, który nakazuje im dbać o spełnienie podstawowych funkcji życiowych. Prymitywny rodzaj świadomości posiadają nawet rośliny.

❞

Eragon z wahaniem opuścił otaczające umysł bariery i sięgnął poza niego świadomością, tak jak wtedy, gdy próbował z wielkiej odległości nawiązać kontakt z Saphirą. Z początku otaczała go jedynie pustka. Potem jednak w ciemności zaczęły pojawiać się iskierki światła i ciepła, i ich moc rosła, aż w końcu znalazł się pośrodku galaktyki roztańczonych konstelacji. Każdy jasny punkcik oznaczał życie.

❞

❞

Rośliny miały zupełnie inną świadomość niż zwierzęta – powolną, leniwą, pozbawioną jądra, lecz na swój sposób równie wyraźnie dostrzegającą otoczenie jak on sam. [...] Nawet w jałowym piasku roiło się od organizmów. Sama ziemia była żywa i świadoma.

❞

Moce i umiejętności umysłowe

Moce mentalne były ciche i niemożliwe do wykrycia, chyba że używając ich, dotykało się umysłu innej, odpowiednio wyszkolonej istoty. Kiedy niedoświadczony mag po raz pierwszy otwiera umysł, zwykle doznaje przytłaczającego uczucia otwartości i bezbronności.

Zastosowania umiejętności umysłowych obejmują kontaktowanie się z umysłami innych istot lub zwierząt, przejmowanie nad nimi kontroli i ochronę przed podobnymi aktami.

Medytacja

Osobny artykuł: Medytacja
Medytacja polega na wyciszeniu umysłu i oczyszczeniu go z wszelkich myśli, co w dalszym etapie pozwala otworzyć się na umysły innych istot znajdujących się w pobliżu. Można w ten sposób badać życie zwierząt i roślin, zwiększając swoją wiedzę o otaczającym świecie i rządzących nim prawach. W warunkach wojennych pozwala to odczytać cudze intencje, wyczuć nadchodzący atak, a utrzymując kontakt z przeciwnikiem, można przewidzieć jego kolejne ataki.

Komunikacja

Inteligentne rasy, także osoby niekształcone w magii, mogą rozmawiać ze sobą za pośrednictwem umysłów. Taką formę komunikacji uznaje się jednak za niezwykle intymne doświadczenie, a jej stosowanie ogranicza się do minimum. Jednocześnie jest to naturalna forma komunikacji pomiędzy Smoczym Jeźdźcem a jego smokiem, głównie dlatego, że smoki nie potrafią komunikować się w sposób werbalny. Więź mentalna między nimi jest niejako automatycznie zawiązywana w momencie dotknięcia pisklęcia, co skutkuje wypaleniem gedwëy ignasii.

Infiltracja innego umysłu

Kolejnym stopniem wtajemniczenia wyczuwania świadomości innych istot jest ich odczytywanie, a w przypadku bardziej zaawansowanych magów − wdzieranie się do umysłów. Choć co do zasady możliwe jest wyłącznie odczytanie tylko tych myśli, które są akurat obecne w umyśle ofiary,

Galbatorix szczególnie lubował się we wdzieraniu się do cudzych myśli, co z jednej strony sprawiało mu rozrywkę, a z drugiej dostarczało informacji kluczowych w toczącej się wojnie z Vardenami. Dzięki swoim umiejętnościom zdobywał szczegółowe informacje o tożsamości ofiar, w niektórych przypadkach włącznie z ich prawdziwymi imionami, co ułatwiało nagięcie ich do jego woli i zmuszenie do składania przysiąg wierności.

Bariery umysłowe

Osobny artykuł: Bariera umysłowa
Bariera umysłowa uniemożliwia obcej osobie odczytanie myśli oraz infiltracje umysłu. Było to szczególnie ważne w przypadku wrogów Galbatorixa, a więc głównie Vardenów i ich sprzymierzeńców, gdyż w przypadku pojmania król mógł z łatwością zdobyć informacje o działaniach rebeliantów.

Tworzenie iluzji

Wdarłszy się do cudzego umysłu, można tworzyć w nim iluzje, budząc w ofierze przekonanie, że to, co widzi, słyszy i czuje w myślach, dzieje się naprawdę. Galbatorix poddawał iluzjom Nasuadę, aby zmanipulować kobietę, zdezorientować ją, a ostatecznie złamać.

Ograniczenia

Umiejętności mentalne są dobrym narzędziem komunikacji i doskonałą bronią w walce, ale niosą ze sobą wiele trudności. Jeśli mag dotknie umysłu sojusznika, może on zostać uznany za wroga i zaatakowany, lub po prostu odcięty. Otwarcie umysłu również tymczasowo czyni osobę podatną na mentalny atak wroga.

Zasięg mocy umysłowych jest ograniczony odległością, choć zwiększa się wraz ze zdobywanym doświadczeniem. Galbatorix, Oromis, Arya, Däthedr i niektóre elfy, którzy wszyscy posługiwali się magią od dziesięcioleci (ponad 100 lat w przypadku Galbatorixa), potrafili kontaktować się za pośrednictwem umysłu z osobami znajdującymi się po drugiej stronie Alagaësii.

Choć rozdzielność ciała i umysłu od wieków stanowi nierozwiązaną zagadkę naturalną, co do zasady wraz ze śmiercią ciała przestaje działać też umysł danej osoby. Jedynymi znanymi stworzeniami, które potrafią obejść tę naturalną kolej rzeczy, są smoki. Dopóki żyją, mogą podjąć decyzję o przelaniu swojej świadomości w rosnący naturalnie w ich ciałach kamień znany jako Eldunarí, czyli "serce serc". W takim przypadku po śmierci ciała umysł trwa dalej, zamknięty w kamieniu nieulegającym naturalnemu rozkładowi. Jeśli jednak smok nie zdecyduje się na takie rozwiązanie, w chwili śmierci jego umysł gaśnie, a serce serc rozkłada się wraz z ciałem.

Chociaż możliwe jest tworzenie iluzji wewnątrz cudzego umysłu, nie jest możliwe odtworzenie cudzej świadomości. Umysł jest czymś tak charakterystycznym dla danej osoby, podobnie jak sylwetka, barwa głosu czy zapach. Dzięki temu Murtagh mógł ostrzegać torturowaną w Komnacie Prawdomówczyni Nasuadę o tym, że Galbatorix planuje poddać ją iluzjom umysłowym, jako że podczas ich projekcji kobieta nie była w stanie rozróżnić rzeczywistości od złudzeń.

❞	Każda świadomość jest inna. [...] Tak jak żadne dwa glosy nie brzmią dokładnie tak samo.	❞
— Saphira